"Safra kesesi taşı olduğu bilinen 70 yaşındaki hastamın karın ağrısı, bulantı ve kusma şikâyetlerinin altında aslında bağırsağı tıkamaya başlayan bir kolon kanseri mi vardı? Doğru değerlendirme ve hızlı müdahale sayesinde aynı gece başlayan süreç, ertesi sabah başarılı bir ameliyatla sonuçlandı."
Bazen bir hastada daha önceden bilinen bir hastalık, yeni başlayan her şikâyetin nedeni gibi görülebilir. Oysa özellikle ileri yaşlarda “Zaten bu hastalığı vardı” demek, asıl sorunun gözden kaçmasına neden olabilir.
Yakın zamanda tedavi ettiğim 70 yaşındaki kadın hastam bunun çok çarpıcı bir örneğiydi. Hastamızın safra kesesinde taş olduğu daha önceden biliniyordu. Bir gün karın ağrısı, bulantı ve kusma şikâyetleri başlayınca Edremit Devlet Hastanesi’ne başvuruyor.
İlk bakışta kolay bir açıklama var: Safra kesesinde taş var, karın ağrısı da var. O halde ağrının nedeni safra kesesi olabilir. Ama hekimlik bazen tam da burada başlıyor. Bilinen bir hastalığa takılıp kalmadan, hastayı yeniden ve baştan değerlendirmek gerekiyor.
Yapılan dikkatli fizik muayenenin ardından ileri tetkiklere geçiliyor. İncelemelerde bağırsakların geçişinde kısmi bir tıkanıklık olduğu görülüyor. Daha önemlisi, kalın bağırsağın başlangıç bölümünde bu tıkanıklığa neden olabilecek bir kitle tespit ediliyor. Artık karşımızdaki tablo yalnızca safra kesesi taşı değildi.
Gece gelen telefon ailesi aynı gece beni aradı. Tetkikleri ve hastanın durumunu değerlendirdikten sonra onlara beklememelerini, hastayı hemen İzmir’e getirmelerini söyledim. Gece saat 02.00 civarında hastaneye ulaştılar. Hastayı yeniden değerlendirdik. Ameliyat öncesi gerekli hazırlıklar hızla tamamlandı.
Sabah saat 08.00’de ameliyata aldım. Ameliyatta, tetkiklerde şüphelendiğimiz tabloyla karşılaştık: Kalın bağırsağın başlangıç bölümünde, bağırsak geçişini engellemeye başlayan bir kolon tümörü vardı. Tümörün bulunduğu bölgeyi ve kalın bağırsağın yaklaşık yarısını cerrahi olarak çıkardım.
Hastanın zaten taşlı olan ve ileride yeniden sorun oluşturabilecek safra kesesini de aynı ameliyatta aldım. Böylece tek ameliyatta iki önemli sorun birlikte tedavi edilmiş oldu. Safra kesesi taşının arkasında kolon kanseri. Bu vakada benim için en önemli nokta yalnızca ameliyatın kendisi değil. Asıl önemli olan, şikâyetin doğru değerlendirilmesi ve zaman kaybetmeden doğru tedaviye ulaşılmasıydı.
70 yaşındaki bir hastada karın ağrısı, bulantı ve kusmayı yalnızca daha önceden bilinen safra kesesi taşına bağlamak kolay olabilirdi. Ancak iyi bir fizik muayene ve doğru tetkikler sayesinde bağırsak tıkanıklığı fark edildi. Tıkanıklığın nedeni araştırıldığında ise kalın bağırsaktaki kitle ortaya çıktı.
Yapılan değerlendirmeler ve ameliyat bulguları, karşımızda kolon kanseri olabileceğini düşündüren ciddi bir tablo olduğunu gösteriyordu. Eğer şikâyetler yalnızca safra kesesi taşına bağlanıp hasta eve gönderilseydi, bağırsaktaki tıkanıklık ilerleyebilirdi. Tam tıkanma, bağırsakta ciddi genişleme, delinme ve karın içine enfeksiyon gibi çok daha ağır sorunlarla karşılaşabilirdik. Üstelik altta yatan kolon kanserinin tanısı ve tedavisi de gecikebilirdi.
Uzun yıllardır cerrahiyle uğraşan bir hekim olarak üzerinde özellikle durduğum bir konu var: Hastanın daha önceden bilinen hastalıkları önemlidir ama yeni başlayan her şikâyeti bunlara bağlamamak gerekir. Safra kesesinde taşınız olabilir. Ama her karın ağrınız safra kesesinden kaynaklanmayabilir. Midenizde bir probleminiz olabilir. Ama her bulantı ve kusmanın nedeni mide olmayabilir.
Özellikle ileri yaşlarda yeni başlayan karın ağrısı, tekrarlayan kusma, karında şişkinlik, dışkılama alışkanlığında değişiklik, gaz ve dışkı çıkaramama gibi belirtiler varsa kolon kanseri ve bağırsak tıkanıklığı gibi daha ciddi nedenlerin de araştırılması gerekir. Bu hastamızda da doğru değerlendirme ile başlayan süreç, aynı gece alınan hızlı bir kararla devam etti ve ertesi sabah yapılan ameliyatla sonuçlandı. İyi bir fizik muayene, doğru tetkik, doğru zamanda verilen karar ve gecikmeden uygulanan cerrahi tedavi.
Bazen hastanın hikâyesini değiştiren şey tam olarak budur. Bu kez karşımıza safra kesesi taşının arkasına saklanmış, bağırsak tıkanıklığına doğru ilerleyen bir kolon kanseri çıktı. Ve zamanında fark edilerek cerrahi olarak tedavi edildi.
Hastamıza geçmiş olsun dileklerimizi iletiyorum, sağlıklı günler dileriz