Zayıflama iğnesi kullanmaya karar verirken çoğu kişinin ilk sorusu “Kaç kilo verebilirim?” oluyor. Oysa tedaviye başlamadan önce tiroidin ve safra kesesinin durumu da önemlidir. Özellikle tiroid nodülü veya safra kesesi taşı bulunan kişilerde tedaviyi kişiye özel planlamak gerekir.
Tiroid hormonları metabolizma ve kilo kontrolüyle yakından ilişkilidir. Tiroid bezinin yavaş çalışması kilo vermeyi zorlaştırabilir. Bu nedenle zayıflama tedavisine başlamadan önce kişinin tiroid hastalığı öyküsü ve gerekli durumlarda tiroid fonksiyon testleri değerlendirilmelidir.
Ancak burada önemli bir ayrıntı var: Tiroid nodülü olması, zayıflama iğnesi kullanmaya otomatik olarak engel değildir.
Tiroid nodülleri toplumda oldukça sık görülür ve büyük bölümü iyi huyludur. Önemli olan nodülün varlığından çok özellikleridir.
Daha önce tiroid ultrasonografisi yapılmışsa nodülün büyüklüğü ve ultrason özellikleri incelenebilir. Gerektiğinde TI-RADS sınıflaması ve ince iğne biyopsisi sonuçları birlikte değerlendirilir.
Semaglutid (Ozempic) ve tirzepatid (Mounjaro) gibi tedaviler söz konusu olduğunda tiroid kanseri konusu hastaların en çok merak ettiği başlıklardan biridir.
Burada bütün tiroid nodüllerini veya bütün tiroid kanserlerini aynı grupta değerlendirmek doğru değildir. Özellikle medüller tiroid kanseri ve MEN2 sendromu ayrı önem taşır. Bu ilaçların ürün bilgilerinde kişisel veya ailevi medüller tiroid kanseri öyküsü ve MEN2 açısından özel uyarılar bulunmaktadır.
Dolayısıyla tiroid nodülü olan bir hastada doğru soru “Zayıflama iğnesi kullanabilir miyim?” kadar, “Tiroid nodülüm yeterince değerlendirildi mi?” olmalıdır.
İkinci önemli konu safra kesesidir. Kilo kaybı ile safra taşı oluşumu arasında bilinen bir ilişki vardır. Özellikle hızlı ve belirgin kilo kaybı safra taşı riskini artırabilir.
GLP-1 temelli tedaviler sırasında da safra kesesi ve safra yollarıyla ilişkili bazı sorunlar görülebilir. Bu nedenle tedavi öncesinde hastanın daha önce safra taşı, safra kesesi iltihabı veya safra kaynaklı pankreatit geçirip geçirmediğini bilmek önemlidir.
Her hastaya rutin olarak safra kesesi ultrasonografisi yapılması gerektiğini söylemek doğru değildir. Ancak safra kesesiyle uyumlu yakınmaları veya geçmiş öyküsü bulunan kişilerde ultrasonografi değerlendirmesi gerekebilir.
Safra kesesinde taş bulunması da tek başına “zayıflama iğnesi kullanamazsınız” anlamına gelmez. Burada taşın hastada şikâyet oluşturup oluşturmadığı ve daha önce komplikasyona yol açıp açmadığı önemlidir.
Özellikle yemeklerden sonra sağ üst karın ağrısı, sırta veya sağ omuza yayılan ağrı, bulantı gibi yakınmalar varsa değerlendirme gerekir.
Prof. Dr. Serdar Kaçar ile hemen görüşün.
Safra kesesi taşı kolesistit, sarılık veya pankreatit gibi komplikasyonlara neden olmuşsa cerrahi tedavi gündeme gelir. Safra kesesi taşının kesin tedavisi cerrahidir; önemli olan ameliyatın doğru zamanda yapılmasıdır. Günümüzde uygun hastalarda standart yaklaşım kapalı (laparoskopik) safra kesesi ameliyatıdır. Bu konuyla alakalı safra kesesi ameliyatının 5 büyük avantajı yazımızı okumanızı öneririm.
Ben kilo yönetimini yalnızca tartıdaki rakam üzerinden değerlendirmiyorum. Bir hastada tiroid nodülü, safra kesesi taşı ve fazla kilo aynı anda bulunabilir.
Bu nedenle zayıflama iğnesi planlarken gerektiğinde tiroid fonksiyonlarını, tiroid nodüllerini ve safra kesesini de değerlendiriyorum. Amaç gereksiz tetkik yapmak veya tedaviyi geciktirmek değil; hastaya uygun kilo yönetimi planını daha güvenli ve bilinçli şekilde oluşturmaktır.
Sonuç olarak zayıflama iğnesine başlamadan önce yalnızca “Kaç kilo verebilirim?” değil, “Tiroidim ve safra kesem bu sürece hazır mı?” sorusunu da sormak gerekir.
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır. Tanı ve tedavi için kişisel tıbbi değerlendirme gerekir. Prof. Dr. Serdar Kaçar tarafından tıbbi olarak incelenmiş ve onaylanmıştır.
Kaynaklar
He L. Association of GLP-1 Receptor Agonist Use With Risk of Gallbladder and Biliary Diseases. JAMA Internal Medicine, 2022.
Haugen BR. 2015 American Thyroid Association Management Guidelines. Thyroid, 2016.
Davies M. Semaglutide 2.4 mg Once a Week in Adults With Overweight or Obesity. The Lancet, 2021.
Prof. Dr. Serdar Kaçar ile hemen görüşün.