Zayıflama iğneleri ile kilo vermek isteyen hastalarımın en sık sorduğu sorulardan biri tiroid nodülleriyle ilgilidir. Bir diğer önemli konu ise hızlı kilo kaybı sırasında safra kesesi taşı oluşma riskidir. Her iki durumda da önemli olan, tedaviden korkmak değil, tedavi öncesinde hastayı doğru değerlendirmek ve takip etmektir.
Tiroid nodülü toplumda oldukça sık görülür. Bu nedenle tiroid nodülü bulunan bir kişinin aynı zamanda fazla kilolu veya obez olması şaşırtıcı değildir.
Burada önemli bir ayrım yapmak gerekir: Tiroid nodülü bulunması tek başına zayıflama iğnesi kullanımına engel değildir.
Semaglutid (Ozempic) ve tirzepatid (Mounjaro) gibi ilaçların kullanımında özellikle medüller tiroid kanseri açısından dikkatli olunmalıdır. Bu ilaçların güncel ürün bilgilerinde, kişinin kendisinde veya ailesinde medüller tiroid kanseri (MTC) öyküsü bulunması ya da MEN 2 sendromu olması kontrendikasyon olarak belirtilmektedir.
Bu uyarı, “tiroidinde nodül olan herkes bu ilaçları kullanamaz” anlamına gelmez.
Tiroid nodülü varsa öncelikle nodülün özellikleri değerlendirilmelidir. Tiroid ultrasonografisinde nodülün boyutu, yapısı ve şüpheli özellikleri incelenir. Gerekli durumlarda ince iğne biyopsisi yapılabilir. Ultrasonografide kullanılan TI-RADS ve biyopsi sonrasında kullanılan Bethesda sınıflaması, hangi nodüllerin daha yakından değerlendirilmesi gerektiğini belirlememize yardımcı olur.
Bu nedenle hastalarımda yaklaşımım, yalnızca “nodül var mı?” sorusuna cevap aramak değildir. Nodülün ne olduğunu anlamak daha önemlidir.
Tiroid nodülü bulunan ve kilo vermek isteyen hastalarda, tiroid değerlendirmesi ile kilo yönetiminin birlikte planlanması önemli bir avantaj sağlar.
Bu zayıflama iğneleri konusunda hastaların gereksiz yere korkutulmaması gerekir.
GLP-1 temelli ilaçlarda tiroid C hücreli tümörlerine ilişkin uyarının önemli bölümü hayvan çalışmalarından kaynaklanmaktadır. İnsanlarda aynı ilişkinin oluştuğu kesin olarak gösterilmiş değildir. Buna rağmen medüller tiroid kanseri veya MEN 2 öyküsü bulunan kişilerde bu ilaçlar kullanılmamalıdır.
Dolayısıyla her tiroid nodülünü medüller tiroid kanseri riskiyle aynı kefeye koymak doğru değildir. Şüpheli bir nodül varsa önce gerekli tiroid incelemeleri tamamlanmalıdır.
Sitemizdeki Tiroid hastalıkları ve Tiroid cerrahisi bölümlerinde nodüllerin hangi durumlarda biyopsi veya ameliyat gerektirdiğini daha ayrıntılı anlatıyorum.
Evet. Hızlı ve belirgin kilo kaybı safra kesesinde taş oluşma riskini artırabilir.
Bu durum yalnızca ilaçla kilo veren kişiler için geçerli değildir. Çok düşük kalorili diyetlerden sonra veya obezite cerrahisi sonrasında hızlı kilo veren kişilerde de safra taşı gelişebilir.
Prof. Dr. Serdar Kaçar ile hemen görüşün.
GLP-1 grubu ilaçlarla ilgili geniş kapsamlı bir meta-analizde safra taşı, safra kesesi iltihabı ve diğer safra yolu hastalıklarında artış bildirilmiştir. Risk özellikle kilo verme amacıyla kullanılan daha yüksek dozlarda ve daha uzun tedavi sürelerinde belirginleşmiştir.
Ancak burada önemli bir ayrıntı vardır. Riskin ne kadarının ilacın doğrudan etkisinden, ne kadarının hızlı kilo kaybından kaynaklandığını her hastada birbirinden ayırmak mümkün değildir.
Zayıflama tedavisine başlamadan önce hastanın daha önce safra taşı, safra kesesi iltihabı veya pankreatit geçirip geçirmediğini sorgulamak önemlidir.
Tedavi sırasında özellikle sağ üst karın bölgesinde şiddetli ağrı, sırta veya sağ omuza yayılan ağrı, bulantı, kusma, ateş veya sarılık gelişirse değerlendirme geciktirilmemelidir.
Safra kesesinde taş saptandığında ise tedavi hastaya göre planlanır. Safra kesesi taşını ortadan kaldıran ilaç tedavisi yoktur; gerekli olduğunda kesin tedavi cerrahidir. Günümüzde ameliyat çoğunlukla kapalı (laparoskopik) yöntemle yapılmaktadır. Bu konuyla ilgili ayrıntılı bilgileri Kapalı Safra Kesesi Ameliyatı bölümünde bulabilirsiniz.
Kilo yönetiminde hedef yalnızca tartıdaki rakamı azaltmak olmamalıdır. Tiroid hastalıkları, safra kesesi, metabolik durum ve kişinin diğer sağlık sorunları birlikte değerlendirilmelidir.
Özellikle tiroid nodülü bulunan kişilerde hem nodülün doğru değerlendirilmesi hem de kilo verme tedavisinin güvenli planlanması gerekir. Kilo Yönetimi yaklaşımında tedaviyi kişiye göre planlamak ve süreç boyunca takip etmek temel prensiptir.
Sonuç olarak: Tiroid nodülü çoğu zaman zayıflama iğnesi kullanımına tek başına engel değildir; ancak tiroid değerlendirmesi yapılmalı ve kilo kaybı sırasında safra kesesi açısından ortaya çıkabilecek belirtiler takip edilmelidir.
Kaynaklar
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır. Tanı ve tedavi önerisi yerine geçmez. Prof. Dr. Serdar Kaçar tarafından tıbbi olarak incelenmiş ve onaylanmıştır.
Prof. Dr. Serdar Kaçar ile hemen görüşün.